ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ ภาษีที่จัดเก็บจากรายได้ของบุคคลธรรมดา หรือบุคคลทั่วไป เช่น มนุษย์เงินเดือน ฟรีแลนซ์ เจ้าของกิจการ หรือผู้มีรายได้จากการลงทุน ฯลฯ เพื่อเป็นรายได้ให้แก่รัฐในการพัฒนาประเทศ
ตอนที่ 1 : ประเภทของเงินได้และวิธีคำนวณภาษีที่ควรรู้
ตอนที่ 2 : ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและสิทธิประโยชน์ในการลดภาระภาษี
ตอนที่ 3 : ขั้นตอนการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและเอกสารที่ต้องเตรียม
ตอนที่ 4 : ข้อควรระวังและความผิดพลาดที่มักเกิดขึ้นในการยื่นภาษี
ตอนที่ 5 : สรุป
ประเภทของเงินได้และวิธีคำนวณภาษีที่ควรรู้
ประเภทของเงินได้ (ตามมาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากร)
ประมวลรัษฎากรแบ่งประเภทเงินได้ออกเป็น 8 ประเภท หรือที่เรียกว่า เงินได้พึงประเมิน เพื่อวัตถุประสงค์ในการคำนวณภาษี แต่ละประเภทมีหลักเกณฑ์การหักค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกัน
- เงินได้มาตรา 40 (1): เงินเดือน ค่าจ้าง
ลักษณะ: เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน เช่น เงินเดือน, ค่าจ้าง, เบี้ยเลี้ยง, โบนัส, เบี้ยหวัด, บำเหน็จ, บำนาญ, ค่าเช่าบ้าน (ที่นายจ้างจ่ายให้), เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่, เงินที่นายจ้างจ่ายชำระหนี้ใดๆ ที่ลูกจ้างมีภาระต้องชำระ
การหักค่าใช้จ่าย: หักได้ 50% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
- เงินได้มาตรา 40 (2): ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า
ลักษณะ: เงินได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำ หรือจากการรับทำงานให้ เช่น ค่าธรรมเนียม, ค่านายหน้า, ค่าบำเหน็จ, ค่าบริการ, เงินส่วนแบ่งกำไร (ในกรณีที่ไม่ได้เป็นลูกจ้าง)
การหักค่าใช้จ่าย: หักได้ 50% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท (รวมกับ 40(1) แล้วไม่เกิน 100,000 บาท)
- เงินได้มาตรา 40 (3): ค่าลิขสิทธิ์ ค่ากู้ดวิลล์ ค่าเช่า
ลักษณะ: เงินได้จากค่าแห่งกู๊ดวิลล์, ค่าแห่งลิขสิทธิ์, ค่าหรือสิทธิอย่างอื่น, เงินปี หรือเงินได้มีลักษณะเป็นรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล รวมถึงเงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน
การหักค่าใช้จ่าย: ค่าลิขสิทธิ์ , ค่าเช่า
- เงินได้มาตรา 40 (4): ดอกเบี้ย เงินปันผล
ลักษณะ: ดอกเบี้ยพันธบัตร, ดอกเบี้ยเงินฝาก, ดอกเบี้ยตั๋วเงิน, ส่วนลดตั๋วเงิน, เงินได้ที่มีลักษณะทำนองเดียวกันกับดอกเบี้ย เงินปันผล, เงินส่วนแบ่งกำไร หรือประโยชน์อื่นใดที่ได้จากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล เงินได้จากการลดทุนของบริษัท ผลประโยชน์ที่ได้จากการโอนหุ้น หุ้นกู้ พันธบัตรหรือ เว็บพนันออนไลน์
การหักค่าใช้จ่าย: ไม่มีให้หักค่าใช้จ่าย (หักได้ตามจริงสำหรับบางกรณี เช่น ดอกเบี้ย)
- เงินได้มาตรา 40 (5): เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน (กรณีที่ไม่ใช่สัญญาเช่าซื้อ)
ลักษณะ: เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน เช่น บ้าน ที่ดิน ยานพาหนะ (อาจมีความเหลื่อมกับ 40(3) แต่ 40(5) มักเป็นกรณีที่ไม่ได้อยู่ในรูปของนิติกรรมที่กำหนดชัดเจน)
การหักค่าใช้จ่าย: หักตามจริงหรือหักเหมาตามที่กฎหมายกำหนด คล้าย 40(3)
- เงินได้มาตรา 40 (6): เงินได้จากวิชาชีพอิสระ
ลักษณะ: เงินได้จากวิชาชีพอิสระเฉพาะ ได้แก่ วิชากฎหมาย, การประกอบโรคศิลปะ, วิศวกรรม, สถาปัตยกรรม, การบัญชี, วิจิตรศิลป์หรือประยุกต์ศิลป์
การหักค่าใช้จ่าย: วิชาการประกอบโรคศิลปะ: หักได้ 60% อื่นๆ: หักได้ 30% หรือ 60% แล้วแต่กรณี (เช่น วิศวกรรม 30%)
- เงินได้มาตรา 40 (7): เงินได้จากการรับเหมา
ลักษณะ: เงินได้จากการรับเหมาที่ผู้รับเหมาจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกจากเครื่องมือ
การหักค่าใช้จ่าย: หักได้ตามจริงหรือหักเหมา 60%
- เงินได้มาตรา 40 (8): เงินได้อื่นๆ
ลักษณะ: เงินได้จากการธุรกิจ, การพาณิชย์, การเกษตร, การอุตสาหกรรม, การขนส่ง, การขายอสังหาริมทรัพย์, การค้าขายอื่นๆ ที่ไม่เข้าข่าย 40(1) ถึง 40(7) เช่น การขายของออนไลน์, การค้าขายหน้าร้าน, ค่าเช่าแผง, ค่าเช่าที่ดิน
การหักค่าใช้จ่าย: หักได้ตามจริง หรือหักเหมา (ขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ มีอัตราหลากหลาย เช่น 60% สำหรับการค้าทั่วไป)
ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และสิทธิประโยชน์ในการลดภาระภาษี
รายได้ที่ต้องเสียภาษีมี 8 ประเภทหลัก
- เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส
- ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า
- ค่าแต่งเพลง ลิขสิทธิ์
- ดอกเบี้ย เงินปันผล
- ค่าเช่าทรัพย์สิน
- ค่าสิทธิใช้ทรัพย์สิน
- กำไรจากการขายอสังหาฯ
- รายได้อื่นๆ ที่ไม่เข้าข่ายข้างต้น
สิทธิประโยชน์ในการลดภาระภาษี
- ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว
- ส่วนตัว 60,000 บาท
- คู่สมรส บุตร พ่อแม่ ผู้พิการ ตามเกณฑ์
- การออมและลงทุนเพื่อเกษียณ
- RMF / SSF รวมไม่เกิน 500,000 บาท
- กองทุน Thai ESGX สูงสุด 300,000 บาท
- ค่าประกัน
- ประกันชีวิต 100,000 บาท
- ประกันสุขภาพตนเอง + พ่อแม่ 15,000 บาท
- ประกันบำนาญ 200,000 บาท
- ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับบ้าน
- ดอกเบี้ยกู้ซื้อบ้าน สูงสุด 100,000 บาท
- ซื้อบ้านใหม่ (2567–68) ได้ลดเพิ่มอีก 10% (ไม่เกิน 100,000 บาท)
- การบริจาคและสนับสนุนสังคม
- บริจาคสถานพยาบาล/การศึกษา ลดหย่อนได้ 2 เท่า
- บริจาคทั่วไป ไม่เกิน 10% ของเงินได้สุทธิ
- โครงการพิเศษ Easy E-Receipt 2.0
- ลดหย่อนได้สูงสุด 50,000 บาท สำหรับซื้อสินค้าบริการที่ออกใบกำกับภาษีเต็มรูปแบ
ขั้นตอนการยื่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมด และเอกสารที่ต้องเตรียม
ขั้นตอนการยื่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
✅ 1. เตรียมข้อมูลและเอกสารให้ครบถ้วน
- ก่อนยื่นภาษี ควรเตรียมเอกสารและหลักฐานต่างๆ ให้ครบ เพื่อกรอกข้อมูลได้ถูกต้อง
✅ 2. คำนวณเงินได้สุทธิ
- รวบรวมรายได้ทั้งปี (เงินเดือน ค่าจ้าง รายได้เสริม ฯลฯ)
- หักค่าใช้จ่ายตามประเภทเงินได้
- หักค่าลดหย่อนต่างๆ (ส่วนตัว, ครอบครัว, ลงทุน, บริจาค ฯลฯ)
- คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า
- เล่นหวย บาคาร่า จาก เว็บพนันออนไลน์
✅ 3. เลือกวิธีการยื่นภาษี
- ยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของกรมสรรพากร
- ยื่นด้วยตนเองที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
- ยื่นผ่านแอปพลิเคชัน RD Smart Tax
✅ 4. ชำระภาษี (ถ้ามี)
- ชำระผ่านช่องทางออนไลน์, ธนาคาร หรือหักบัญชีอัตโนมัติ
- ขอผ่อนชำระได้กรณียอดเกิน 3,000 บาท
✅ 5. ตรวจสอบสถานะการคืนภาษี (ถ้ามี)
- หากยื่นขอคืนภาษี สามารถเช็คสถานะได้ผ่านระบบ e-Filing หรือ RD Smart Tax
เอกสารที่ต้องเตรียมในการยื่นภาษี
- หนังสือรับรองเงินเดือน
- สำหรับพนักงานประจำ (จากนายจ้าง)
- หลักฐานรายได้อื่นๆ
- ค่าจ้างอิสระ/ฟรีแลนซ์
- ค่าเช่า ดอกเบี้ย กำไรขายทรัพย์สิน ฯลฯ
- หลักฐานการลดหย่อนต่างๆ
- ใบเสร็จค่าเบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ
- เอกสารกองทุน RMF/SSF/Thai ESGX
- ใบเสร็จบริจาค
- หนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน
- เอกสารลดหย่อนครอบครัว
- สูติบัตรบุตร, บัตรประชาชนพ่อแม่/คู่สมรส
- หนังสือรับรองดูแลผู้พิการ/ทุพพลภาพ
- หลักฐานการชำระภาษีล่วงหน้า
- ใบเสร็จค่าภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- ภาษีที่ชำระไว้แล้วระหว่างปี
ข้อควรระวังและความผิดพลาดที่มักเกิดขึ้นในการยื่นภาษี
1.) ยื่นแบบภาษีผิดประเภท
2.) ข้อมูลเงินได้ไม่ครบถ้วนหรือไม่ถูกต้อง
3.) กรอกข้อมูลหักค่าใช้จ่ายผิดพลาดหรือไม่ใช้สิทธิ์เต็มที่
4.) ใช้สิทธิ์ค่าลดหย่อนผิดพลาดหรือไม่ครบถ้วน
5.) ยื่นภาษีล่าช้ากว่ากำหนด
6.) ไม่ตรวจสอบข้อมูลก่อนกดยื่น
7.) ไม่เก็บเอกสารหลักฐานการยื่นภาษี
สรุป
ภาษีในสังคมไทย มีการแบ่งการจ่ายแบบชัดเจนแต่ส่วนใหญ่ของประเทศไทยจะเป็นการเสียภาษีบุคคลธรรมดา นั่นเอง ฉะนั้นใครที่เข้าเกณฑ์ต้องเสียภาษีก็ลองมาปรึกษาดูนะครับ